Skip to main content

මයික් පොම්පියෝගේ ශ්‍රී ලංකා සංචාරය සහ පොදුජන පෙරමුණු ආණ්ඩුවේ ‘වැට-උඩ‘ විදේශ ප්‍රතිපත්තිය


අමාලි වෙදගෙදර 

යෝජිත MCC ගිවිසුම පිලිබඳ පොදු-පෙරමුණු ආණ්ඩුව තම නිළ ස්ථාවරය ප්‍රකාශ කර නැති මොහොතක, ඇමරිකානු රාජ්‍යය ලේකම් මෙන්ම MCC ආයතනයේ සභාපති වන මයික් පොම්පියෝගේ ශ්‍රී ලංකා සංචාරය අපි සැමගේ අවධානයට ලක්වූ දෙයක්. දිනෙන් දින උග්‍ර වන චීන-ඇමරිකා සම්බන්ධතා මධ්‍යයයේ ශ්‍රී ලංකාවේ පිහිටි ඇමරිකානු සහ චීන තානාපති කාර්යාල ඔවුන්  ශ්‍රී ලංකාව පිලිබඳ දක්වන ප්‍රතිපත්ති සම්බන්ධයෙන් කෙරෙන අදහස් යුද්ධයකද නියැලී සිටින අතර තුර සිදු වූ මේ සංචාරය ඉන්දියන් සාගර කලාපයේ භූ-දේශපාලන කතිකාවතේ වැදගත් පැතිකඩක් ගෙන හැර පෑවා.  

මයික් පොම්පියෝ විදේශ ඇමති දිනේෂ් ගුණවර්ධන හා පැවැත්වූ සම්මුඛ සාකච්චාවේදී ප්‍රධාන වශයෙන් කරුණු තුනක් පිලිබඳ අදහස් දැක්වුවා. 

A) පුද්ගලික අංශයයේ කාර්යභාරය : ඔහුගේ අදහස් දැක්වීම පටන් ගත්තේ (ඉන්දියන් සාගර කලාපයේ/ දකුණු ආසියාව තුල) ඇමරිකාවේ අඩිතාලම නැවතත් ශක්තිමත් කරගැනීමට ඉවහල් වන (ඇමරිකානු) පුද්ගලික අංශයේ බලය පිලිබඳ ප්‍රකාශ කරමින්. පොම්පියෝ කිව්වේ ඒ කාරණය පිලිබඳ ශ්‍රී ලංකාවේ ජනතාව සමඟ ඉදිරියේදී වැඩකරන්නට ඔවුන් මඟ බලාගෙන සිටින බව. ඔහුට අනුව ශ්‍රී ලංකාවේ ආයෝජනය කර ඇති කෝකා කෝලා, ඔරකල්, IBM වැනි ඇමරිකානු කොම්පැනි ඉතාම ඉහල ගනයේ රැකියා උත්පාදනය කරමින් සිටිනවා. පෘතුවියේ ඇති වඩාත්ම විශ්වාසදායිම කොම්පැනි වන්නේ මෙම ඇමරිකානු කොම්පැනි  නිතියානුකුල ලෙස, විනිවිදභාවයකින් යුක්තව වැඩකරන අතර ඔවුන් වැඩකරගෙන යන ප්‍රදේශ වල ජනතාවට සම්පතක් වී තිබෙනවා. යහපාලනය සහ විනිවිදභාවයකින් යුතුව වැඩ කලොත් තව තවත් ඇමරිකානු ආයෝජන මෙහෙට ගෙන්න ගන්න පුළුවන් වෙයි. 

ස්වර්ණවාහිනිය නියෝජනය කල මාධ්‍යවේදිනිය මේ හමුවෙන් ඇමරිකාව ලබා ගැනීමට අපේක්ෂා කරන්නේ මොනවාද, MCC, SOFA අත්සන් කරන්නටද යනුවෙන් ඇසු ප්‍රශ්නයට පිළිතුරු ලෙස ඔහු පැවසුවේ තිරසාර සංවර්ධනයට කැප වී සිටින ඇමරිකාව ශ්‍රී ලංකාව සමඟ ඇති අන්නොන්‍ය හර පද්ධතීන් මත ක්‍රියා කරන බවයි. ඇමරිකානු ව්‍යාපාර ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණ ආයෝජනය කරන්නට හැකි බවත් ඔහු පැවසුවා. ශ්‍රී ලංකික ජනතාවට ඔවුන්ගේ ස්වාධිපත්‍යය හා බැඳී අයිතිවාසිකම් අනුව ජීවත් වීමට, එම අයිතිවාසිකම් එදිනෙදා ජීවිතයේදී භුක්ති විදීමට ඇති හැකියාව දියුණු කරන්නට ඇමරිකාව කැපවෙන බව ඔහු පැවසුවා.  

B) චීනය : ප්‍රජතාන්ත්‍රික ඇමරිකානු පැවැත්ම සහ විදේශ ප්‍රතිපත්තිය විස්තර කිරීමට පොම්පියෝ යොදා ගත් උදාහරණය වුයේ චීනයයි. නිදහස්/ විවෘත ඉන්දු-පැසිෆික් සාගර භූ-දේශපාලනයේදී ඇමරිකාවට වැදගත් වන්නේ වඩාත් ස්වාධීන, ශක්තිමත් ශ්‍රී ලංකාවක් බව පවසමින් ඔහු කිව්වේ එය චීනයේ අභිමතාර්ථ වලට වඩා බෙහෙවින් වෙනස් බවයි. අයහපත් ගනුදෙනු, ස්වාධිපත්‍යයට හානි කිරීම, ගොඩබිමේත්, මුහුදේත් කිසිම නීතියක් නැතිව හැසිරෙන චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂය කොල්ලකාරයෙක් බවයි පොම්පියෝ පවසන්නේ. ඇමරිකාව සැම විටම මිතුරෙක්. 

 c) ආරක්ෂක ගිවිසුම්:  වැදගත් මුහුදු මාර්ග විවෘතව තබා ගැනීමට අදාල ආරක්ෂක සහයෝගීතාවය පිලිබඳ පොම්පියෝ කතා කළා. ශ්‍රී ලංකාවේ හමුදා නිලධාරීන්ට ඇමරිකාවේ වෙස්ට් පොයින්ට් වැනි හමුදා විද්‍යාල වල පුහුණුව ලබා දීමත් ඔහු මතු කළා. පාස්කු ප්‍රහාරයට ලක් වුනු සාන්ත අන්තෝනි දේවස්ථානයට තමන් පසුව යන බව පවසමින් පොම්පියෝ කිව්වේ ISIS සහ දුෂ්ට ත්‍රස්තවාදීන් මැඩපවත්වන්නට වැලක්වීමට අවශ්‍ය ආධාර ඇමරිකාව නිරන්තරයෙන් ශ්‍රී ලංකාවට ලබා දෙන බවයි. 

පසුගිය වසරේ අත්සන් කිරීමට යෙදී තිබුණු, තවමත් නිල වශයෙන් ප්‍රතික්ෂේප වී නොමැති MCC ගිවිසුම පිලිබඳ ප්‍රසිද්ධියේ කිසිම මතයක් පල නොවීම විශේෂ තත්වයක්. එසේ නමුත් ඇමරිකානු ආයෝජන, විශේෂයෙන්ම දකුණු අසියා කලාපයේ ඇමරිකාවේ හයිය, සහ ඔවුන්ගේ ග්‍රහණය යලි අත්පත් කරගැනීමට ඇමරිකානු ආයෝජකයින්ට කල හැකි ක්‍රියාකාරකම්  පිලිබඳ අදහස මුලික වශයෙන් මතු කරමින් දැක්වූ අදහස් දැක්වීම පුරාම පොම්පියෝ දැක්වුයේ MCC ගිවිසුමට අදාල සමාන්තර අදහස්. විදේශ ඇමති දිනේෂ් ගුණවර්ධන තම අදහස් දැක්වීමේදී ප්‍රකාශ කලේ 2021 වසරේ මුල් කාර්තුවේදී ඇමරිකන්-ශ්‍රී ලංකා ආර්ථික සම්බන්ධතා පිලිබඳ සාකච්ඡාවක් පැවැත්වෙනු ඇති බවයි. ඇමරිකානු ජනාධිපතිවරණයෙන් කුමන ප්‍රතිපලයක් ඇති වුනත් MCC ගිවිසුම යනු ඇමරිකාව ස්ව-කැමැත්තෙන් ඉවත් කරගන්නට නියමිත් යෝජනාවලියක් නොවේ. 

'අද දෙරණ' සමඟ පැවැත්වූ සම්මුඛ සාකච්චාවකදී මයික් පොම්පියෝ පවසා ඇත්තේ MCC ගිවිසුම පිළිගනිම හෝ ප්‍රතික්ෂේප කිරීම ශ්‍රී ලංකාවේ වගකීම වන බවත් එම්සීසී කියන්නේ ඇමරිකාව ශ්‍රී ලංකාවට ඉදිරිපත් කරන අවස්ථාවලින් එකක් පමණක් බවයි. කෘෂිකර්මය, පුනර්ජනනීය බලශක්තිය සහ තාක්ෂනය යන ක්ෂේත්‍ර තුලින් ශ්‍රී ලංකාවට වරප්‍රසාද රාශියක් ලබා දිය හැකි බව ඔහු ප්‍රකාශ කළේය. ඒවා එසේ වෙන්නට නම් ශ්‍රී ලංකාව ඇමරිකාව සාධරයෙන් පිළිගනිමත්, නීතිය සහ විනිවිදභාවයකින් යුතුව වැඩ සිදුවීම අවශ්‍යය බවත් ඔහු ඉස්මතු කළේය. වෙනත් රටවල් ආයෝජන ගෙන එන විට ඇමරිකාව මෙන් පුද්ගලික අංශය සමඟ පැමිණ ශ්‍රී ලාංකිකයින් බඳවා ගැනීම නොකරන බව ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.  

පොම්පියෝගේ සංචාරයට පෙර දකුණු සහ මධ්‍යම කලාප බියුරෝවේ ඩීන් තොම්ප්සන් සඳහන් කල ශ්‍රී ලංකාව ගතයුතු  ''අවශ්‍ය නමුත් අමාරු තීරණ'' මොනවාදැයි පොම්පියෝගෙන් විමසු විට ඔහු පැවසුයේ ශ්‍රී ලංකාව කල යුත්තේ කුමක්දැයි ඔහු හොඳාකාරව දන්නා නමුත් අවශ්‍යය මොනවාදැයි ශ්‍රී ලංකා ජනතාව සහ ශ්‍රී ලංකාවේ නායකත්වය වෙතින් ඉදිරිපත් වීම වැදගත් බවයි. ශ්‍රී ලංකා ජනතාවගේ ජීවිත උසස් කිරීමට ඇමරිකාවට කල හැකි දෑ පිලිබඳ යෝජනා පිලිබඳ තීරණ ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුව ගනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරන බව ඔහු පැවසීය.  සෑම රටක්ම තෝරාගැනීම් කරන බවත්, එම තෝරාගැනීම් වන්නේ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයද, නිදහසද යන්න බවත් පෙන්වා දෙමින් ඔහු යලි යලිත් කිවේ ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුව එම තෝරාගැනීම කරනු ඇති බවට ඔහුට විශ්වාසයක් ඇති බවයි. 

අපි ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය සහ වෙළෙඳපල ක්‍රියාකාරකම් මුලික නිදහසේ සීමා මායිම් අත්දකිමින් සිටින අවධියක ඇමරිකාව නැවතත් යෝජනා කරමින් සිටින්නේ පරණ සමාජ කොන්ත්‍රාත්තුව අලුත් කරන ලෙසයි. කෝවිඞ්-19 වසංගතය අභිමුඛව රජය ඉදිරිපත් කල දේශීය ආර්ථිකය පිලිබඳ වැඩපිළිවෙල ක්‍රියාත්මක කිරීමට අවශ්‍යය මිනිසුන්-පරිසරය මුලික වූ  අනාගතවාදී දැක්මක් නොමැති කමින් හා ජරාජීර්ණ වී ඇති නියෝජන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය තව දුරටත් අනතුරේ හෙලමින් විසි වෙනි සංශෝධනය සම්මත කරගැනීම යන කරනා ඔස්සේ අපට පෙනෙන්නේ 'දේශීය ආර්ථිකය', 'සංවර්ධනය', 'ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය', 'නිදහස' හිස් වචන ලෙස පවත්වා ගෙන යෑම ආණ්ඩුවේ ප්‍රතිපත්තිය බවයි. ආණ්ඩුව පුන පුනා කියන ‘නොබැඳි විදේශ ප්‍රතිපත්තිය‘ තවත් හිස් වචනයක් පමණක් බවත් පොම්පියෝ හා දිනේෂ් ගුණවර්ධන මාධ්‍ය සකච්චවා අවසානයේදී දිනේෂ් ගුණවර්ධන විසින් ඔප්පු කළේය. 

දැඩි ලෙස චීනය විවේචනය කරමින් පොම්පියෝ අදහස් දැක්වීමෙන් පසුව ශ්‍රී ලංකාව සහ චීනය අතර සම්බන්ධතා වලට බලපෑමක් විය හැකි ඉන්දියන් සාගර කලාපයේ වඩාත් ක්‍රියාශීලි ඇමරිකානු මැදිහත්වීමක් තුලින් ශ්‍රී ලංකාව සහ ඇමරිකානු සබදතා වැඩි දියුණු වීම පිලිබඳ චීන මාධ්‍යවේදිනියක් දිනේෂ් ගුණවර්ධනගෙන් අදහස් විමසු විට ඔහු පැවසුවේ ශ්‍රී ලංකා-ඇමරිකානු සම්බන්ධයට අවුරුදු 72ක් බවත්, තවත් බොහෝ ඇමරිකානු නායකයින් ශ්‍රී ලංකාවට අනාගතයේ පැමිණෙනු ඇති බවත්ය. ශ්‍රී ලංකාව මධ්‍යස්ථ සාමයට ලැදි රටක් වශයෙන් ඇමරිකාව සමඟත් අනෙකුත් රටවල් සමඟත් සම්බන්ධතා පවත්වාගෙන යන බව තමයි ඔහු අවසාන වශයෙන් කිව්වේ. වාමාංශික ඉතිහාසයක් ඇති, ජාතිවාදී නැඹුරුවක් ඇති දිනේෂ් ගුණවර්ධනට චීනයේ නම කියා ගන්නට බැරි වීම ශ්‍රී ලංකාව කටින් විතරක් කියාපාන නොබැඳි පිළිවෙත හොදින් පිළිබිඹු කරයි. ප්‍රතිපත්තියක් නොමැති කම නොබැඳි පිළිවෙත නොවන බව නොබැඳි ප්‍රතිපත්තිය නිරීක්ෂණයෙන් පෙනෙනවා. දිනේෂ්ට චීනයේ නම සඳහන් කිරීමට නොහැකි වීම ඇමරිකාව ඉදිරිපත් කරන තෝරාගැනීම කොතරම් බැරෑරුම් තෝරාගැනීමක්ද, එය කිරීමට ගෝටාභය-මහින්ද ආණ්ඩුවට හැකිද යන්න පිළිබඳවත් ඉඟි පල කෙරෙනවා.   

MCC ගිවිසුමට විරුද්ධව ජනප්‍රිය මත ප්‍රකාශ කර අය ආණ්ඩුවේ මැති ඇමතිවරුන් හවුල් කාරයින්ව සිටීමෙන් ඵක්‍ක්‍ වැනි හානිකර ගිවිසුමක් කිසිම විරෝධයක් නොමැතිව ක්‍රියාත්මක වීම වැඩකරන ජනතාව ලෙස අපි මුහුණ දෙමින් සිටින තර්ජනයක්. පොම්පියෝගේ ශ්‍රී ලංකා සංචාරය තුලින් එලි වෙන ශ්‍රී ලංකා ආණ්ඩුවේ දියාරු වැඩපිළිවෙල තුලින් වැඩකරන ජනතාව නියෝජනය කරන වෘත්තීය සමිති, ගොවියන්, ධීවරයින්, කාන්තා නිෂ්පාදකයින් සහ ශිෂ්‍යයින්ගේ පුළුල් දේශපාලන පෙරමුණක දැඩි අවශ්‍යයතාවය ප්‍රකාශ කෙරෙනවා.



Comments

Popular posts from this blog

කොවිඩ් -19 මදිවට IMF! : කොවිඩ්වලින් වැටෙන ආර්ථිකයට IMF ඇනීම

 ශිරන් ඉලන්පෙරුම  කොවිඩ්-19 වසංගතය ශ්‍රී ලංකාවට බලපෑවේ එහි ආර්ථික ඉතිහාසයේ ඉතා අසීරු කාල පරිච්ඡේදයකය. 2012 වසරේ සිටම දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයේ වර්ධන අනුපාතය අඛණ්ඩව පහත වැටෙමින්  නිෂ්පාදන ප්‍රමාණය පහත වැටී ඇති අතර, 1990 දශකයේ මැද භාගයේ නොදුටු, දළ දේශීය ආදායමේ ප්‍රතිශතයක් ලෙස ඇති බාහිර ණය තොග ඉතා ඉහළ  මට්ටමකට ළඟා වී ඇත. 2016 දී දීර්ඝ කාලීන පියවීමේ / ගෙවීමේ ක්‍රමය යටතේ ඩොලර් බිලියන 1 ක මුදලක් ණයට ගැනීමට ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල (IMF) සමඟ ශ්‍රී ලංකාව ගිවිසුමක් ඇති කර ගත්තේය.  රටේ දිනෙන් දින වැඩිවන ණය නිසා හීන වී යන ආර්ථික වර්ධනය නවත්වා ගැනීමට ඉහත සඳහන් ණය මුදල උදව් වෙන බවට  පවසමින්  ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයින් මෙම ණය ගිවිසුම සාධාරණීකරණය කළහ. පුරෝකථනය කළ පරිදි, ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදල කොන්දේසි මාලාවක් මේ හා සමග නිකුත් කලේය. එනම්, රජයේ වියදම් අඩු කිරීමෙන් සහ බදු වැඩි කිරීමෙන් මූල්‍ය හිඟය අඩු කිරීමයි. මුදල් අවප්‍රමාණය කෙරුණි. ආනයන නිදහස් කෙරුණි. ඉන්ධන සහ පොහොර සහනාධාර ඉවත් කෙරුණි. උද්ධමනය පාලනය කිරීම සඳහා පොලී අනුපාත ඉහළ නංවන ලදී.  නමුත් මේවා සැබවින්ම වැඩ කළා ද? 2016 සහ 2019 අතර වර්ධන වේගය ( ජාත්‍යන්

ගෝලීයකරණය ගැන මායාවල් එපා - සමීර් අමීන්

  සමීර් අමීන් (1931-2018) ආර්ථික චින්තනයේ ඉතිහාසය තුල   සිය අනන්‍යතාවය ප්‍රකට ලෙස සටහන් කල රැඩිකල් චින්තකයෙකි. 1931 ඊජිප්තුවේ කයිරෝ හි උපත ලැබූ ඔහුගේ අධ්‍යයන කලාපය වූයේ ' තුන්වන ලෝකය ' ලෙස හඳුනාගත් ගෝලීය දකුණේ රටවල ඌන සංවර්ධනය පිලිබද ප්‍රශ්නයයි. එනම් තුන්වන ලෝකයේ රටවල්වලට ' සංවර්ධනය වෙන්න බැරි ඇයි ?' කියන ප්‍රශ්නයයි. ධනවාදය යටතේ ලෝක ආර්ථිකය ධූරාවලිගත , අසමානතාවයෙන් හා සූරාකෑමෙන් යුක්ත එකක් බව තර්ක කල අමීන් මේ පද්ධතිය තුල ගෝලීය උතුරේ රටවල් ගෝලීය දකුණේ රටවල් දුගීකරණයට ලක්කිරීම තුලින් සංවර්ධනය වන බව පැවසීය. ' පරායක්තතා න්‍යාය ' (dependency theory) නමින් ප්‍රකට වූ ගුරුකුලයේ පුරෝගාමියෙක් ලෙස ‍ හෙතෙම පරිධියේ රටවල සිට ගෝලීය උතුරේ රටවල් වෙත සම්පත් ගලනය සිදුවන හැටි ; ඒ තුල පරිධියේ රටවල ඌන සංවර්ධනය දිගටම පවතින හැටි පෙන්වා දී තිබේ. පරිධියෙන් උද්ධරණය කෙරෙන අතිරික්තය ඔහු හඳුන්වන්නේ ' අධිරාජ්‍යවාදී කුලිය ' යන නමින්ය. පහත සම්මුඛ සාකච්ඡාව 2018 වර්ෂයේ, එනම් මිය යාමට ටික කලෙකට පෙර ඔහු ඉන්දියාවේ Frontline සගරාව සමග කල සංවාදයක සිංහල පරිවර්තනයයි. ගෝලීයකරණය , අසමානතා වර්ධනය

මෙන්ෂෙවික්වරුන්ට මොකද උනේ? (1) | බොල්ෂෙවික්-මෙන්ෂෙවික් භේදය

රුසියානු විප්ලවය පිලිබඳ කථා කරන විට, හැමදෙනාම කථා කරන්නේ බොල්ෂෙවික් පක්ෂය පිලිබඳවය. විප්ලවයේ ජයග්‍රාහකයන් වූයේ බොල්ෂෙවිකයන් නිසා මෙය සාධාරණය. ඉතිහාසය අයිති වන්නේ ජයග්‍රහණය කරන අයටය. කෙසේ වුවද, 1917 වන තෙක් රුසියාවේ සමාජවාදී ව්‍යාපාරයේ විශාලතම ප්‍රවණතාවය වූයේ බොල්ෂෙවික්වරුන් නොවේ ; මෙන්ෂෙවික්වරුන්ය. පිටුවහලේ සිටි ලෙනින් 1917 අප්‍රේල් මස ස්විට්සර්ලන්තයේ සිට අප්‍රේල්වල රුසියාවට නොපැමිණි, ක්ෂණිකව බලය අල්ලා ගැනීම පිලිබඳ අදහස බොල්ෂෙවික් පක්ෂය තුල ජය නොගත් විකල්ප යථාර්තයක ඇතැම්විට රුසියාවේ පාලක පක්ෂය වන්නට ඉඩ තිබූ මෙන්ෂෙවික් පක්ෂයට පසුව අත් වූ ඉරණම කුමක්ද? මෙම කෙටි ලිපි පෙල ඒ පිලිබඳවය. ***  මෙන්ෂෙවික්වරුන්ට වූ දේ ගැන කථා කිරීමට පෙර මෙන්ෂෙවික්වරුන් යනු කවුදැයි හදුනාගත යුතුය. මෙන්ෂෙවික්වරුන්ට සිදුවූ දේ ඔවුන් 'කවුද?', ඔවුන් 'කලේ කුමක්ද?' යන්න සමග තදබල ලෙස බැඳී පවතී.   බොල්ෂෙවික් හා මෙන්ෂෙවික් යනු රුසියානු සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී කම්කරු පක්ෂයේ ප්‍රවණතා දෙකකි. මෙම භේදය ඇති වූයේ 1903දීය. මෙකල යුරෝපයේ කම්කරු පාන්තික සමාජවාදී ව්‍යාපාරය හැඳින්වූ‍යේ සමාජ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ව්‍යාපාරය නමිනි